Ułatwienia dostępu

PL: 570 828 313 UK: 07934 470589 office@mindspace-edu.com

Psychologia w opiece medycznej i paliatywnej

Kategorie: Psychologia
Lista życzeń Udostępnij
Udostępnij kurs
Odnośnik strony
Udostępnij w mediach społecznościowych

O kursie

Psychologia w opiece medycznej i paliatywnej to program doskonalenia zawodowego koncentrujący się na zagadnieniach związanych z psychologicznym wymiarem pracy opiekuńczej w środowiskach medycznych i paliatywnych. Program obejmuje problematykę psychologicznych podstaw relacji opiekuńczej, rozumienia i wspierania pacjenta w bólu i cierpieniu, towarzyszenia w procesie umierania i śmierci, współpracy z rodziną pacjenta, rozpoznawania i zapobiegania wypaleniu zawodowemu oraz etycznych i prawnych ram pracy personelu opiekuńczego.

Zakres treści uwzględnia współczesne podejścia psychologiczne i humanistyczne ze szczególnym uwzględnieniem praktycznych implikacji dla pracy z pacjentem przewlekle chorym, umierającym oraz w podeszłym wieku. Program kładzie szczególny nacisk na rozwijanie kompetencji komunikacyjnych i emocjonalnych personelu pracującego w domach opieki, hospicjach, ośrodkach opiekuńczych i szpitalach pielęgniarek, opiekunów, salowych, sanitariuszy oraz wszystkich osób które na co dzień towarzyszą pacjentom w chorobie, cierpieniu i umieraniu.

Po ukończeniu programu uczestnik otrzymuje imienny certyfikat ukończenia kursu Psychologia w opiece medycznej i paliatywnej oraz suplement opisowy dokumentujący zakres tematyczny programu, osiągnięte efekty uczenia się oraz liczbę godzin pracy własnej uczestnika. Suplement przygotowany jest zgodnie z europejskimi standardami opisu efektów uczenia się i zawiera informacje wykorzystywane w procedurach uznawania punktów ECTS.

Kurs rozpoczyna sie 26 kwietnia 2026 

Pokaż więcej

Czego się nauczysz?

  • Po ukończeniu kursu uczestnik będzie rozumiał psychologiczne potrzeby pacjenta w chorobie i umieraniu oraz będzie potrafił na nie odpowiadać w codziennej pracy. Nauczy się prowadzić trudne rozmowy z pacjentem i jego rodziną z empatią i spokojem. Rozpozna wczesne sygnały własnego wypalenia zawodowego i będzie wiedział jak skutecznie dbać o swój dobrostan psychiczny. Zrozumie etyczne i prawne ramy swojej pracy i będzie potrafił postępować zgodnie z godnością pacjenta w każdej sytuacji.

Zawartość kursu

MODUŁ 1 Człowiek w chorobie – psychologiczne podstawy pracy opiekuńczej
Doświadczenie choroby stanowi jedno z najbardziej złożonych wyzwań, przed jakimi staje człowiek w ciągu swojego życia. Choroba nie jest wyłącznie zdarzeniem somatycznym wymagającym interwencji medycznej jest głębokim i wielowymiarowym doświadczeniem egzystencjalnym, które reorganizuje funkcjonowanie człowieka na poziomie biologicznym, psychologicznym, społecznym i duchowym jednocześnie. Zrozumienie tej wielowymiarowości stanowi fundament profesjonalnej i humanistycznej opieki nad chorym, niezależnie od kontekstu w którym opieka ta jest sprawowana. Współczesna psychologia medyczna i psychologia zdrowia dostarczają rozbudowanego aparatu pojęciowego pozwalającego opisać i zrozumieć doświadczenie choroby z perspektywy osoby, która jej doświadcza. Perspektywa ta określana jako doświadczenie choroby w odróżnieniu od choroby rozumianej jako zjawisko biomedyczne wskazuje na zasadniczą różnicę między obiektywnym stanem patologicznym a subiektywnym doświadczeniem cierpienia i dezorganizacji. Arthur Kleinman, psychiatra i antropolog medyczny z Uniwersytetu Harvarda, w swojej fundamentalnej pracy z 1988 roku wprowadził to rozróżnienie jako centralne dla praktyki klinicznej, wskazując że skuteczna opieka wymaga rozumienia nie tylko choroby jako zjawiska biologicznego, ale przede wszystkim choroby jako doświadczenia człowieka osadzonego w konkretnym kontekście życiowym, relacyjnym i kulturowym. Biopsychospołeczny model zdrowia i choroby, zaproponowany przez George'a Engela w 1977 roku jako alternatywa dla dominującego modelu biomedycznego, stanowi do dziś najszerzej akceptowane ramy teoretyczne dla rozumienia człowieka chorego w naukach o zdrowiu. Engel argumentował, że choroba nie może być rozumiana wyłącznie jako dysfunkcja biologiczna, ponieważ jej przebieg, doświadczanie i skutki są nierozerwalnie związane z czynnikami psychologicznymi takimi jak osobowość, style radzenia sobie ze stresem, przekonania dotyczące zdrowia oraz z czynnikami społecznymi, obejmującymi relacje interpersonalne, wsparcie społeczne, status ekonomiczny i przynależność kulturową. Model ten ma bezpośrednie przełożenie na praktykę opiekuńczą: opiekun pracujący w jego paradygmacie nie koncentruje się wyłącznie na zaspokojeniu potrzeb fizycznych pacjenta, lecz traktuje go jako całość, w której wymiar psychologiczny i społeczny jest równie istotny jak wymiar somatyczny. Psychologiczne rozumienie człowieka chorego wymaga znajomości mechanizmów, które choroba uruchamia na poziomie funkcjonowania psychicznego. Lazarus i Folkman w transakcyjnej teorii stresu i radzenia sobie wskazali, że choroba szczególnie przewlekła lub zagrażająca życiu stanowi jeden z najpoważniejszych stresorów, z jakimi człowiek może się zmierzyć. Jej siła oddziaływania wynika nie tylko z obiektywnych właściwości samej choroby, lecz przede wszystkim z jej subiektywnej oceny poznawczej przez osobę chorą. Ocena ta przebiega dwuetapowo: w pierwszym etapie pacjent ocenia znaczenie choroby dla swojego życia, tożsamości i przyszłości, w drugim ocenia własne zasoby i możliwości radzenia sobie z tym wyzwaniem. Wynik tej oceny determinuje charakter reakcji emocjonalnych pacjenta, jego strategie adaptacyjne oraz sposób funkcjonowania w relacji z opiekunami i bliskimi. Antonovsky w swojej koncepcji salutogenezy zwrócił uwagę na zasoby psychologiczne, które umożliwiają człowiekowi zachowanie zdrowia psychicznego i skuteczne funkcjonowanie nawet w obliczu poważnej choroby. Centralnym pojęciem tej koncepcji jest poczucie koherencji, opisywane jako globalna orientacja człowieka wyrażająca stopień, w jakim postrzega on otaczający świat i własne życie jako zrozumiałe, sterowalne i sensowne. Badania Antonovsky'ego wykazały, że poczucie koherencji stanowi istotny predyktor zdolności adaptacyjnych pacjentów mierzących się z przewlekłą chorobą. Opiekun, który rozumie tę prawidłowość, dostrzega znaczenie działań pozornie wykraczających poza zakres opieki medycznej rozmowy z pacjentem, wyjaśniania procedur, angażowania go w decyzje dotyczące jego leczenia i codziennego funkcjonowania jako interwencji wzmacniających poczucie koherencji i tym samym zasoby adaptacyjne chorego. Choroba jako doświadczenie egzystencjalne uruchamia procesy psychologiczne wykraczające poza mechanizmy radzenia sobie ze stresem. Poważna diagnoza szczególnie w przypadku chorób przewlekłych, neurodegeneracyjnych lub terminalnych inicjuje głęboką reorganizację tożsamości człowieka. Człowiek zdrowy funkcjonuje w oparciu o zestaw milcząco przyjmowanych założeń dotyczących własnej ciągłości, przewidywalności przyszłości i kontroli nad własnym życiem. Choroba rozbija te założenia, zmuszając do fundamentalnego przepracowania pytania o sens, wartości i priorytety. Janoff-Bulman opisała ten proces jako rozbicie podstawowych przekonań o świecie założeń o własnej nietykalności, o sensowności zdarzeń i o pozytywnym obrazie siebie i wskazała, że odbudowa tych przekonań w obliczu choroby stanowi jedno z centralnych wyzwań psychologicznych stojących przed pacjentem. Viktor Frankl, psychiatra i twórca logoterapii, wskazał na poszukiwanie sensu jako fundamentalny wymiar ludzkiej egzystencji, który ujawnia się z szczególną siłą właśnie w obliczu cierpienia, choroby i nieuchronności śmierci. Frankl argumentował, że cierpienie samo w sobie nie niszczy człowieka niszczy go cierpienie pozbawione sensu. Perspektywa logoterapeutyczna ma głębokie implikacje dla praktyki opiekuńczej: opiekun, który rozumie duchowy i egzystencjalny wymiar doświadczenia choroby, jest w stanie towarzyszyć pacjentowi w jego poszukiwaniu sensu zamiast minimalizować jego pytania lub zastępować je gotowymi odpowiedziami. Psychologiczne podstawy pracy opiekuńczej obejmują zatem trzy wzajemnie powiązane i warunkujące się obszary wiedzy i kompetencji. Pierwszym jest rozumienie pacjenta mechanizmów jego reakcji emocjonalnych, potrzeb psychologicznych oraz procesów przez które przechodzi w obliczu choroby. Drugim jest rozumienie dynamiki relacji opiekuńczej procesów które zachodzą między opiekunem a pacjentem, w tym mechanizmów przeniesienia i identyfikacji, które wpływają na jakość opieki i na dobrostan samego opiekuna. Trzecim obszarem jest rozumienie siebie jako opiekuna własnych zasobów, ograniczeń i reakcji emocjonalnych na przewlekły kontakt z cierpieniem oraz sposobów dbania o własne zdrowie psychiczne jako warunku skutecznej i humanistycznej opieki. Te trzy obszary wzajemnie się przenikają i warunkują. Opiekun, który rozumie pacjenta ale nie rozumie własnych reakcji emocjonalnych na jego cierpienie, jest narażony na wypalenie i wtórną traumatyzację. Opiekun, który dba o siebie ale nie rozumie potrzeb psychologicznych pacjenta, może sprawować opiekę technicznie poprawną ale pozbawioną głębszego wymiaru humanistycznego. Dopiero integracja tych trzech obszarów tworzy fundament opieki, która jest jednocześnie profesjonalna, skuteczna i godna opieki, w której człowiek chory jest traktowany nie jako przedmiot procedur medycznych, lecz jako podmiot własnego doświadczenia, zasługujący na zrozumienie, szacunek i autentyczną obecność drugiego człowieka.

  • Literatura podstawowa
  • Efekty szkolenia
  • Jak choroba zmienia człowieka – psychologiczne reakcje na diagnozę
  • Lęk, smutek i złość pacjenta – skąd się biorą i jak je rozumieć
  • Potrzeby psychologiczne pacjenta w różnych etapach choroby
  • Godność człowieka jako fundament codziennej opieki
  • Jak zachowanie pacjenta wpływa na opiekuna – mechanizmy przeniesienia
  • Pacjent trudny czy pacjent cierpiący – zmiana perspektywy
  • Różnice indywidualne w przeżywaniu choroby – wiek, płeć, osobowość
  • Kulturowe i religijne wymiary choroby w codziennej pracy opiekuńczej
  • Czego naprawdę potrzebuje pacjent od opiekuna
  • Obecność jako forma wsparcia – siła bycia przy drugim człowieku
  • Case study – analiza sytuacji pacjenta który reaguje agresją i wycofaniem na diagnozę choroby przewlekłej
  • Arkusz pracy – identyfikacja potrzeb psychologicznych konkretnego pacjenta z codziennej praktyki uczestnika
  • Zadanie dydaktyczne
  • Materiał filmowy – Hospicjum od środka
    00:00
  • Proszę zaznaczyć prawidłową odpowiedz

MODUŁ 2 Rozmowa z pacjentem i jego rodziną

MODUŁ 3 Ból i cierpienie jak rozumieć i jak pomagać

MODUŁ 4 Umieranie i śmierć jak towarzyszyć

MODUŁ 5 Rodzina pacjenta jak z nią współpracować

MODUŁ 6 Wypalenie zawodowe jak zadbać o siebie

MODUŁ 7 Godność, etyka i granice w codziennej pracy opiekuńczej

Oceny i recenzje uczniów

Brak recenzji
Brak recenzji

Want to receive push notifications for all major on-site activities?

✕